محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
177
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
فرونشاند . سران شورش برادرش ابو عبد الله محمد بن سعد الزغل ( محمد يازدهم ) را كه در اين ايام در قشتاله مىزيست فراخواندند و او را به پادشاهى برداشتند . بدينگونه مملكت غرناطه به دو قسمت متخاصم تقسيم گرديد . « 9 » چون نزاع ميان على ابو الحسن و برادرش محمد ابو عبد الله اوج گرفت سرانجام دو فريق صلح را بر جنگ ترجيح دادند و ميان دو برادر پيمانى برقرار شد كه همان وضع موجود را تصويب كنند ، بدينگونه كه ابو عبد الله الزغل در مالقه و حوالى آن به استقلال فرمان راند و ابو الحسن در غرناطه و متعلقات آن . در همان هنگام هم قرارداد صلح موقتى ميان مسلمانان و مسيحيان بسته شد . در اين اوان عوامل تفرقه و پراكندگى بندبند مملكت كوچك اسلامى را از هم مىگسست و حال آنكه اسپانياى مسيحى آخرين گامهاى خود را در راه اتحاد برمىداشت . فرناندو پسر خوان دوم پادشاه آراگون با ايسابلا دخت هنرى چهارم پادشاه قشتاله زناشويى كرد . سپس اين زن و شوى در سال 1479 م پادشاهى خود را در قشتاله اعلان نمودند و فرناندو از آن پس - چنان كه گفتيم - بر تخت آراگون قرار گرفت و دو مملكت قديمى اسپانيا پس از سالها جنگ و خلاف با يكديگر متحد شدند و به صورت يك نيروى عظيم درآمدند . آرى آن روزها كه ميان قشتاله و آراگون جدال و آويز بود اندلس مىتوانست از فرصت سود برده چند صباحى نفسى به راحت كشد ولى اكنون در برابر نيروى متشكل و استوارى قرار گرفته بود . سلطان ابو الحسن كوشيد با قشتاله پيمان دوستى بندد ، باشد كه در پرتو صلح بتواند به برخى استحكامات و ايجاد بناها پردازد . نص عربى توافقنامهء غرناطه و قشتاله به دست ما رسيده است . اين قرارداد ميان سلطان على ابو الحسن و فرناندو و ايسلابلا پادشاهان قشتاله و آراگون منعقد شده و تاريخ آن شوال سال 882 ه / ژانويهء سال
--> ( 9 ) . مرآت المحاسن از الفاسى ( طبع فاس 1324 ه ) ص 142 .